KARASURLARI KAPILARI
Bu
savunma sistemi ile Theodosius Surları, Tekfur Sarayı olarak tanımlanan Bizans
Sarayı’na kadar devam eder.
Surlarda
giriş-çıkışı sağlayan kapılar Marmara kıyısından baslayarak; Altın Kapı (Porta Aurea), Belgrad Kapı (Ksylıkerpos), Silivri Kapı (Pege), Mevlevihane Kapısı (Polyandrion), Topkapı (Romanos), Örülü Kapı (Pempton; Sulukule), Edirnekapı’dır (Kharsios; sehrin en
yüksek yerindedir). (Gülçin Kahraman Altaş, 2013)
Silivri
Kapısı (Porta Pege)
Belgrad
Kapı ile arasında 13 burç vardır. Silivri yolunun başlangıcında olduğu için
daha sonra bu isimle anılmıştır. Ön sur ile ana sur arasındaki peribolos içinde
yer almaktadır. İstanbul’daki Latin istilasına, bu kapıdan gizlice giren
komutan Aleksius Stategopulos son vermiştir.
Kapının
200 m. kadar uzağında ise I. Leon tarafından yaptırılan “Balıklı Ayazması”
bulunmaktadır.
ONARIM: 1509’da 49 kulenin zarar gördüğü
depremden sonra Mimarbaşı Ali bin Abdullah ve yardımcıları olan Bali ve
Mahmud’un sürdürdüğü onarım çalışmaları ile yenilenmiş ve bu kapının üzerine
1510 tarihli bir onarım kitabesi konmuşsa da bu kitabe günümüze gelememiştir.
Kitabenin
bulunduğu yer bugün boş durumdadır. 1987 yılında restorasyon projesi kapsamında
burası da ele alınmış ve onarılmıştır. Bu restorasyon sırasında burada iki
bölümden oluşan ve içinde beş adet lahdin bulunduğu bir hipoje (mezar odası)
çıkarılmıştır. (Erdem Gürses, 2013)
Mevlevihane
(Mevlana) Kapısı (Rhesium, Porta Rhegion)
Yuvarlak
kemerli askeri kapılardan biri olan bu girişin üstündeki bir kitabede İmparator
Iustinianus’un karısı Sofia ve Komutan Narses tarafından onartıldığını yazan
bir kitabe vardı. Eski kaynaklara göre bu kapının üzerinde XIV. yüzyıla kadar
yerinde durduğu söylenen, surları yaptıran II. Theodosius’un bir heykeli
bulunuyordu.
Bizans’ın son dönemlerinde, IX. Yüzyılda
Eyüp’e yerleşen bir Rus cemaatinin bu kapıdan girip çıkmalarına izin
verildiğinden, kapıya “Rus Kapısı” adı da verilmiştir. Osmanlı devrinde ise
yakınındaki Mevlevihane’den dolayı “Mevlevihane Kapısı” adı ile anılmıştır Mevlevihane Kapısı bugünkü kullanımıyla
Mevlanakapı, Roma-Bizans döneminde "Resiotu", bazen de Rhegion Kapısı
diye anılmıştır. Bugünkü adını 16. yüzyılda Merkez Efendi tarafından kapının
yakınında kurulan Mevlevi dervişlerinin tekkesinden almıştır. 1988 yılı
restorasyonunda Mevlanakapı da büyük ölçüde onarım görmüştür.
ONARIM: 1988’de yapılan onarım çalışmaları
sırasında bu kapının dışında iç ve dış sur arasında XI.-XII. Yüzyıllara
tarihlendirilen bir nekropole ait mezarlar bulunmuştur. (Erdem Gürses,
2013) (Erdem Gürses,
2013)
Top
Kapı
Mevlevihane
(Mevlana) Kapısı ile Sulukule Kapısı arasındadır.
Fetih
sırasında Fatih Sultan Mehmet kuşatma sırasında karargâhını buraya kurarak en
büyük topları buraya yerleştirmiş ve top atışları buradan yapılmıştır. Bu
nedenle de bu ismi almıştır. Günümüzde bu kapının olduğu yerden Millet Caddesi
geçmektedir. Topkapı bu caddenin açılması sonucu yıktırılmıştır. Caddenin yan
duvarları üzerindeki küçük bir tali kapı kalmıştır.
Belgrad
Kapısı (Porta Ksilokerkos)
Yedikule’deki bu kapı, içeriden surlara çıkmak
üzere yapılmış ikinci büyük askeri kapı olup, V. Yüzyıla aittir. Osmanlı
döneminde önem kazanmış ve kullanıma açılmıştır. Kanuni Sultan Süleyman
Belgrat’ı fethettikten sonra yanında getirdiği esnafı buraya yerleştirdiği için
bu isimle anılmaktadır.
ONARIM
: Yedikule ile Belgrad Kapı arasında
11 burç vardır. Sekizinci burcun üzerinde III. Leon ve oğlu V.Konstantin’in
burada yaptığı onarımları anlatan kitabeleri yer almaktadır. VIII. İoannes
Palaioloğos’da 1434’de bu kapıyı onartmıştır. (Erdem Gürses, 2013)
Yedikule
Kapısı
Bugün
bir semte adını veren ve Osmanlı Devleti zamanında hazine ve zindan olarak
kullanılan Yedikule Hisarı’nın Altın Kapı’ ya göre daha mütevazi olan kapısı
Yedikule Kapısı’dır. Altın kapı gibi bir protokol kapısının halk tarafından
kullanılmayacağını düşünülersek burada inşaların gündelik giriş çıkışları için
bir kapının inşaa edilmesi elzemdi. (Prof. Dr. Semavi Eyice, 2016)
Bugün
ayakta olan ve yoğun trafik geçişine hizmet veren kapılardan biridir. Kapının
iç tarafında kemerin üzerindeki çift başlı kartal kabartması dikkat çeker.
Yedikule Kapısı'ndan Belgrad Kapısı'na kadar 11 burç sıralanır.
Hiç yorum yok
Yorum Gönder